امروز پنجشنبه 20 بهمن 1390
Thursday 9 February 2012

یک استاد دانشگاه با بیان اینکه برای حل بحران جهانی اقتصاد هیچ فرمول ساده ای وجود ندارد، این بحران را حاصل سیاست های غرب دانست و گفت: فجایعی که در 8 سال اخیر رخ داده، نشان می دهد که حکومت 8 ساله بوش، 800 سال به بشریت ضربه زد و امروز سیستمی که دین را می کوبید، به مردم توصیه می کند که در کلیساها برای حل بحران دعا کنند.

به گزارش عدالتخاه به نقل از رجانیوز، ناصر فکوهی در همایش "جستاری در مفهوم و ماهیت کاپیتالیسم" که به همت بسیج دانشجویی دانشگاه های تهران، امام صادق(ع)، علامه طباطبایی(ره)، شهید بهشتی و مرکز تحقیقات علم و دین در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد، با این پرسش که آیا این بحران اقتصادی است یا اجتماعی گفت: اهمیت این بحران با وقایعی که تاکنون اتفاق افتاده، تنها با 11 سپتامبر قابل مقایسه است.

وی ادامه داد: همانطور که گفته شد جهان پس از 11 سپتامبر تغییر کرد، باید گفت جهان پس از این بحران نیز تغییر خواهد کرد، امروز بحث اصلی این است که آیا سرمایه داری ادامه می یابد یا خیر؟ از این رو، سالهاست که اقتصاددانان نئولیبرال سعی کردند این مسئله را یک مسئله اقتصادی قلمداد کنند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه امروز دیگر بحث تقابل سرمایه داری و سوسیالیسم پایان یافته است، ادامه داد: بیش از 20 سال است که از سقوط شوروی گذشته و بیش از 30 سال است که چین یک سیاست سرمایه داری اعمال می کند، لذا اصولاً صحبت کردن از سوسیالیست در مقابل سرمایه داری یک بحث انحرافی است، چون مدلی است که سالها مرده و هیچ آدم علمی از آن استفاده نمی کند.

وی تصریح کرد: کسانی که می خواهند یه این اسطوره ادامه دهند، کسانی هستند که نیاز به بحثهای ایدئولوژیک آن دارند نه اقتصادی، لذا بحثی از تقابل

این دو ایدئولوژی نیست.

فکوهی اضافه کرد: بحث این است که باید از یک سرمایه داری با مدل کینزی استفاده کرد که روزی هشدار داد سرمایه داری نباید به سمت یکپارچگی برود یا غیر از آن.

وی با بیان اینکه کینز روزی هشدار داد که سیستم های پولی نباید به سمت یکپارچگی برود، اظهار داشت: کینز پیشنهاد محدود بودن مسائل مالی را می کرد ولی در نهایت آمریکایی ها بحث خود را به کرسی نشاندند و جهان را به سمت سرمایه داری بدون ضابطه پیش بردند.

فکوهی دعوای اصلی را بر سر سرمایه داری اجتماعی (سرمایه داری که علی رغم قبول بازار آزاد، آن را تابع مکانیزم های دولت می دانست) و سرمایه داری بی ضابطه دانست و گفت: باید بررسی کرد چه اتفاقی طی ماه های اخیر افتاد؟ در انتخابات اخیر امریکا، کاندیدای جمهوری خواهان یعنی مک کین که از سیاست های اقتصادی بی ضابطه حمایت می کرد، ناگهان موضع گرفت و خواستار دخالت دولت در اقتصاد شد. پس از او، سارکوزی نیز چنین چیزی را مطرح کرد.

این استاد دانشگاه، تئوری های نئولیبرالیسم را شکست خورده دانست و گفت: امروز دیگر برای گفتن این موضوع کمی دیر شده، چون کل سیستم جهان با بحرانی لاینحل روبرو شده است و از این جهت، حل شدنی نیست که تنها یک بحران اقتصادی نیست.

وی روند تکوین سرمایه داری غرب را دارای دو مرحله دانست و گفت: مرحله اول، انقلاب صنعتی بود که با انقلاب های سیاسی همراه شد و همزمان با آن، اروپا به گسترش امپریالیسم پرداخت و جهان را به اشغال خود در آورد و این یعنی همان شروع جهانی شدن.

فکوهی خاطرنشان کرد: در این مرحله، اروپا و غرب تصمیم می گیرند، سیستم خود را به کل جهان تعمیم دهند، بدون اینکه جهان، آمادگی چنین سیستمی را داشته باشد و برای این کار حتی از زور استفاده کردند.

وی اضافه کرد: 150 سال پس از آنکه اروپا سیستم های خود را به جهان تحمیل کرد، شاهد آن بودیم که هیچ دولت ملی به وجود نیامد و همه حکومت ها یا همان پادشاهی بود یا به تعبیری حکومت دزدان شد. این، نتیجه سیاسی آن تحمیل سیستم است، این کار یک نتیجه فناورانه نیز داشت و اینکه آلودگی ها در جهان افزایش یافت و محیط زیست را نابود کرد.

این استاد دانشگاه در خصوص نتیجه اقتصادی سیستم سرمایه داری غرب اظهار داشت: شکاف ها بین جوامع افزایش یافت و مردمی که افتخارشان این بود که زندگی را از طریق زحمت کشی بچرخانند، افتخارشان این شد که در پی راحت

امروز نیاز به باز اندیشی در سیستم جهانی با محوریت جامعه، انسان، وجود و اخلاق است. امروز اگر چیزی هم باقی مانده، مدیون اخلاق است وگرنه چیزی از انسان باقی نمی ماند، لذا همین موانع اخلاقی موجب بقاء جهان شده است.

طلبی باشند.

وی مرحله دوم تکوین نظام سرمایه داری را پس از جنگ جهانی دوم دانست و گفت: این مرحله در کنفرانس برتن وودز و شکست کینز رقم خورد، در صورتی که تمام پیش بینی های کینز امروز محقق شده و حکومتداران غربی مجبورند آنها را بپذیرند.

فکوهی تلقی پیش بردن سیستم جهانی بر محور اقتصادی را اشتباه اصلی این رویکرد دانست و ادامه داد: این اشتباه در انقلاب صنعتی آغاز شد که هم آدام اسمیت و هم مارکس از آن بیرون آمد. هر دو، اقتصاد را مشکل جامعه می دانستند و گمان می کردند با ایجاد یک سیستم اقتصادی، سیستم سیاسی نیز تضمین می شود.

وی قرن بیستم را بر محور همین ایدئولوژی ها قرنی فاجعه بار نامید و اضافه کرد: پس از این فجایع که 30 میلیون انسان جان خود را از دست دادند، به این نتیجه رسیده اند که هیچ یک از این ایدئولوژی ها فایده ای نداشته است.

این استاد دانشگاه با نفی اقتصاد محوری در اداره جهان تاکید کرد: مگر می شود با یک سری عدد، انسانها را صاحب خانه کرد، اقتصاد وارد یک تیپ خودشیفتگی شد و به اشکال کاملاً انتزاعی تفکر رسید و گمان کرد می تواند با فرمول، مشکل دنیا را حل کند.

وی همچنین گفت: امروز به جهانی رسیده ایم که در لبه پرتگاه نیستی برای همیشه ایستاده است، لذا کسانی که این بحران را با بحران سال 1930 مقایسه می کنند، یا آدمها احمقی هستند و یا فوق العاده حیله گر. چرا که مقیاس این بحران، با بحران قبل قابل مقایسه نیست ولی می خواهند انسانها را فریب دهند و از این رو می گویند، می توان از این بحران عبور کرد.

فکوهی تأکید کرد: امروز هیچ امیدی نیست که بتوان این بحران را از سر بگذرانیم، اگر 11 سپتامبر از سر گذشت، به وسیله سرمایه داری این کار را کردند، یعنی به هر یک از خانواده های قربانیان مبالغی دادند ولی امروز دیگر درمان سرمایه داری با سرمایه داری ممکن نیست.

وی با بیان این مطلب که از ابتدای سال 2000 میلادی، فجایع بسیاری در سطح دنیا اتفاق افتاد، اضافه کرد: حکومت 8 ساله بوش، 800 سال به بشریت ضربه زد چراکه 2 کشور به صورت کامل نابود شدند و تا دوباره عراق و افغانستان ساخته شود، 100 سال زمان خواهد برد.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: امروز تمام جهان میلیتاری یا نظامی شده و هیچ کشوری در جهان امنیت ندارد، حتی کشورهایی که توسعه یافته و تصور امنیت را داشتند، امروز می دانند که امنیتی وجود ندارد و همه اینها نتیجه 8 سال حکومت بوش است.

وی با تأکید بر اینکه نمی توان جهان را به صورت هژمونیک اداره کرد، گفت: وقتی جهانی را با سبکهای زندگی و آدمهای مختلفی ساختند، باید با شیوه درست هم آنان را هدایت می کردند، نه با شیوه های هژمونیک و جهانشمول که نتایج آن مشخص است.

فکوهی ادامه داد: فکر کردند خیلی خوب هستند لذا باید دیگران را هم مثل خود کنند ولی نتیجه فقط بدی بود و امروز جهان بار دیگر نیاز دارد که در مورد ساختارهای عمیق خود یعنی فرهنگ و جامعه بازبینی کند و باید این ذهنیت ایجاد شود که ما برای اقتصاد زندگی نمی کنیم، ما برای حرف زدن با موبایل زندگی نمی کنیم، ما برای رأی دادن زندگی نمی کنیم، بلکه رأی می دهیم تا بهتر زندگی کنیم.

وی با برتر خواندن جامعه نسبت به همه این موارد و نفی اصالت اقتصاد و فناوری تأکید کرد: حتی انسانها نیز به تنهایی اصالت ندارند و فقط آنها نیستند که روی این کره خاکی زیست می کنند. چنین حقی با توجه به سایر موجودات و آیندگان برای انسانهای امروزی وجود ندارد.

فکوهی با به بن بست رسیدن رویکرد کورکورانه سرمایه داری نسبت به جهان اظهار داشت: امروز نیاز به باز اندیشی در سیستم جهانی با محوریت جامعه، انسان، وجود و اخلاق است.

وی افزود: امروز اگر چیزی هم باقی مانده، مدیون اخلاق است وگرنه چیزی از انسان باقی نمی ماند، لذا همین موانع اخلاقی موجب بقاء جهان شده است.

این استاد دانشگاه با افزودن این مطلب که فرمول ساده ای برای حل بحران جهانی وجود ندارد، گفت: اولاً که فاجعه ای رخ داده و فرهنگی را به کل دنیا تحمیل کرده است. ثانیاً این پروژه ای است که به شکست مطلق رسیده است، از این رو، حاصل سیاستهای 50 سال اخیر یک بیلان مطلقاً منفی بوده است، اگر هم اینگونه نباشد، مخصوصاً از این واژه استفاده می کنم تا حرص آنها در بیاید.

وی، ادیانی را طی 90 سال اخیر دارای رشد دانست که بیشترین مقاومت را در برابر سیستم سیاسی- اقتصادی غرب داشتند و گفت: سیستم بر اساس مؤلفه هایی که خود ساخته، به خود امتیاز می دهد ولی وقتی مثل امروز گیر می کند، به سمت ساختارهای خیالی می رود.

فکوهی در پایان تأکید کرد: سیستم سرمایه داری صدها سال دین را می کوبید ولی امروز که دچار مشکل شده، برای مردم تجویز می کند که در کلیساها برای حل بحران دعا کنند.

.

کد مطلب : 2657